column's van Willem Wind

De golf

Elk jaar tegen de Kerst en tegen de vakantie is het weer zover. Al sinds ik bezig ben met hoogbegaaafdheid, pak en beet 10 jaar zijn dit de periodes dat allerlei ouders hulp vragen voor meestal hun zoon en soms een dochter. Soms werkt de school mee, soms praat de school mee maar doet weinig tot niets, het eindresultaat is hopelijk een plek op een Leonardoafdeling, thuisonderwijs of een erg vervelende basisschooltijd. En dan maar hopen dat het kind nog energie genoeg heeft voor de rest van zijn of haar jeugd.

Elk jaar verwonder ik mij ook om twee zaken. Dat de school in kwestie meestal nooit eerder hoogbegaafde leerlingen heeft gehad, zeker niet zonder bijkomende kwalen als autisme, ADD, ADHD of een stevige persoonlijkheidsstoornis. En dat de school het wel moeilijk vindt om hier mee wat te doen want er zijn nog zoveel andere kinderen. Alsof dit kind dan wel geslachtofferd mag worden wegens incompetentie. Als je eerst een hoogbegaafd kind behandelt en begeleidt als een hoogbegaafd kind en als dat allemaal op orde is mag je pas voorzichtig eens kijken of er ook nog andere problemen zijn.

De ouders zijn vaak de tweede ‘verrassing’. Hoogbegaafdheid is erfelijk en dat weten ze vaak wel. Dus ook bij hen vaak een heftige reactie op dit nieuws. Maar ook zij gaan er mee om alsof hun kind de enige is, dat het anders zelden of nooit moeilijk gaat. Dat zij de uitzondering zijn. En dat elk halfjaar...

Mijn wens is dat deze halfjaarlijkse oprisping van mijn telefoon en mailbox eens een keer stopt. Daarvoor is nog veel nodig ondanks de nu bestaande kontakten en open verhalen zoals hier bij de ‘uit de kast verhalen’. Wat nodig is is een infrastructuur zodat het kind zich niet meer alleen voelt. Dat het zichzelf leert kennen en vervolgens weer kan gaan leven. En in ieder van ons zit nog wel een kind.

Simpel toch?

Mijn zoontje had nogal eens problemen met het halen van wat boodschappen bij een winkel hier in de buurt. Ik snapte dat niet goed want hij roert zijn mondje goed, hij weet waar de winkel is en kent de mensen daar. Wat is nou het probleem, soms? Het is zo simpel...

En toen zag ik het opeens door zijn ogen. Hij ziet o.a. deze elementen:

* ik kom thuis met de boodschappen

* ik vergeet het geld of het lijstje en merk dat pas daar

* ik val van de fiets

* er is iets niet te vinden en wat moet ik dan meenemen?

* de winkeljuffrouw wil me niet helpen

* ik kom enge mensen tegen en weet niet wat ik dan moet doen

* ik ga alleen en zal nergens geen hulp of steun bij krijgen

Een korte opsomming, ik zag niet alles maar als voorbeeld is het genoeg zo. Als je dit lijstje bekijkt dan is het een kans van 1 op 7 dat het lukt met dat boodschappen doen. Dus een kleine kans en ook nog eng zodat het beter is om er onder uit te komen. Zoveel geluk kan ik niet hebben, tenslotte.

Deze gedachtengang is natuurlijk niet goed want de kans dat het lukt is 50%. Het lukt wel of het lukt niet. De manieren van ‘niet lukken’ mag je natuurlijk niet meetellen in het resultaat. Een gebrek aan kennis van statistiek kun je concluderen. Het is vergelijkbaar met het gevoel dat je hebt als je al tweemaal een 6 hebt gegooid met dobbelstenen. Bij de volgende worp heb je erg weinig kans om een 6 te gooien, zo denk je al makkelijk. Maar dat is absoluut niet waar, dobbelstenen hebben geen geheugen! Elke keer is die kans 1 op 6....

Wat ik hiervan opsteek is dat toe-te-passen kennis erg belangrijk is voor hoogbegaafde kinderen maar ook voor volwassen hoogbegaafden. Vooral hoogbegaafden kunnen zoveel details in een complexe setting zien dat ze zonder voldoende kennis er eigenlijk niet over zouden mogen nadenken. Maar ja, dat denken doen ze toch wel. Wat ik kan doen is laten zien, vertellen en voorleven hoe om te gaan met complexe situaties en daarin veel details. Ik kan zeggen dat hij 50% kans heeft dat het wel lukt en dat daarom de poging belangrijker is dan het resultaat. Dat resultaat, boodschappen in huis kunnen we ook overdoen, een weigering om boodschappen te doen is een doodlopend pad die er ook nog eens voor zorgt dat hij een volgende keer nog liever op dat doodlopende pad terecht wil komen. Deze kennis aandragen helpt erg goed, vooral als hij ook wat snoep mag kopen als beloning...:)

De piano

De piano en ik hebben wat met elkaar. De piano staat geduldig in ons huis te wachten en ik speel in mijn hoofd regelmatig de boogie-woogie op dat ding.

En dat geeft te denken. Waarom kan ik het in mijn hoofd zo goed en is het in het echt dat we onverzoenlijke vijanden van elkaar zijn? Een aardige zienswijze is wellicht dat ik in mijn hoofd die zaken perfect kan waarvan ik in de realiteit al van mijn jeugd zeker weet dat ik dat dus net niet kan. Ergens denk ik dat dit een soort vervangende zingeving is aan mijn gevoel van frustratie. De piano frusteert mij niet maar geeft mij wel de mogelijk om dat gevoel te duiden.

Ik ben hoogbegaafd en denk dus na. En dit geeft reden om een stap verder te gaan. Waar komt van orgine dat gevoel van frustratie dan wel vandaan? Ik heb steeds meer het idee dat dat gevoel ontstaan is omdat ik vrijwel altijd moet filteren wat ik zeg, hoe ik mijn lichaam bestuur, hoe ik mij uit naar buiten toe. De ik in mijn hoofd kan ik niet zomaar loslaten in de maatschappij. En dat zal niet erg zijn als het verschil niet zo groot is. Mijn ik snapt veel zaken niet. Dat mensen zo moeilijk doen over ziek zijn en doodgaan of dat ze een ruzie uit de hand laten lopen. Dat mensen in staat zijn om iets geisoleerd te bekijken en daar ook nog eens vergaande conclusies aan durven te verbinden. Zeker als mij dat ook aangaat. Ik snap veel niet. Ik ben holist.

Ik leef lang genoeg om het te snappen. Ergens in de periferie van mijn brein snap ik alles echt wel. Dat is niet zo moeilijk. Maar het frustreert enorm als ik dit alleen al schrijf en dat is weer een teken aan de wand. Als je dit van jongsaf overkomt en frustreert dan wordt het een stevig aanhangsel van mijn persoon. De frustratie van het niet mogen zijn wie je bent.

De piano is een onschuldige vervanging. Die kun je het niet kwalijk nemen. De echte oorzaak is nauwelijks te veranderen want ik behoor tot een minderheid die niet gewaardeerd en daardoor genegeerd wordt. Als ik dat als oorzaak te lang voor mijn ogen heb, draai ik door. Maar soms, soms is het goed om even weer te weten waar de echte oorzaak ligt. Even de zaken scherp zetten om te zien of er nu een begin van een oplossing te vinden valt. Ik geloof in ‘t Peerhoes als begin voor velen. De frustratie zal bij mij blijven maar ook de piano. Wij kunnen opeens weer door één deur want we hebben elkaar nodig. Hij heeft een mooie, droge plek en wordt onderhouden en heel soms bespeelt door bezoekers en ik... ik speel de boogie-woogie wel in mijn hoofd en ben gelukkig.

Erkenning en herkenning

Volgens mij is het een vrij simpel proces, wat desalniettemin frustrerend kan zijn, zeker als je niet een hokjesgeest hebt.

Erkenning is volgens mij een basisbehoefte van ieder mens, of je nu hoogebegaafd bent of niet. Erkenning gaat vaak gepaard met herkenning, kijk maar naar deze site. Het herkennen van elkaar, het jezelf herkennen in elkaar, geeft een gevoel van erkenning, ik mag er zijn, ik ben niet alleen, er zijn er meer zoals ik! Daarmee vormt zicht een groep waarbij je prettig en veilig voelt, het steunt je eigenwaarde. Het kan je een stuk zekerheid geven, waar je je misschien altijd onzeker hebt gevoeld door het feit dat je afwijkt. Iedere groep heeft zo zijn eigen kenmerken, code's en cultuur. Iedere groep heeft daardoor echter ook direct een afscheiding naar degenen die buiten die groep vallen, degenen waarbij je je niet (h)erkend voelt. De vraag is; als je hen niet herkent in jezelf, erken je hen dan wel of doen we uiteindelijk allemaal hetzelfde, afstoten en bekritiseren?

Veel mensen gaan zo op in de veiligheid die een groep biedt, dat iedereen die daarvan afwijkt eigenlijk gezien wordt als bedreigend, lastig en frustrerend. Afwijkende mensen roepen vaak gevoelens op van onzekerheid en de wortel daarvan is angst. Veel mensen hebben angst voor verandering. Iemand met andere gedachtes en gewoontes of een ander uiterlijk accepteren, gaat samen met het ter discussie moeten stellen van het als waarheid veronderstelde binnen de eigen groep. Het gaat samen met het ter discussie moeten stellen van je eigen waarheden en dat is voor velen doodeng, want daarmee komt de (h)erkenning binnen de eigen groep op losse schroeven te staan.

Ik denk dat in dit kader de behoefte aan (h)erkenning een frustratie wordt op het moment dat je daarbij tegen een grens opbotst van een andere groep mensen die vanuit eenzelfde behoefte aan (h)erkenning die grens hebben bepaald. Volgens mij kun je alleen de grens over als je bij de ander de angst weet weg te nemen en ik denk dat erkenning van de ander daarbij een eerste stap kan zijn.

Sjonge, ik kan het best aardig op een rijtje krijgen in mijn hoofd, nu nog uitvoeren. Wat vind jij Willem, zullen we met z'n allen niet om die piano heenlopen, maar er gewoon achter kruipen en beginnen? Frustratie kan immers een reden zijn tot harder werken en tot vorderingen. Soms moeten we les nemen, het is niet erg als niet alles vanzelf gaat en geen schande om niet overal goed in te zijn.

W'tje